AP TET 2025 Psychology – Introduction to Child Development
జీవిలో జరిగే పరిమాణాత్మక గుణాత్మకమైన మార్పులను వికాసం అంటారు..
నిర్దిష్టమైన క్రమానుగత పద్ధతిలో జరిగే స్థిరమైన మార్పులను సూచించేది వికాసం
పెరుగుదలతో పాటు వచ్చే గుణాత్మక మార్పులే వికాసం.
వికాసం ప్రమాణాత్మకమైన మార్పులను సూచిస్తుంది.
ఒక వ్యక్తిలో జరిగే మానసిక మార్పుల వివరణను తెలియజేసేది వికాసం.
వ్యక్తుల మానసిక, సంజ్ఞానాత్మక, సాంఘిక, నైతిక, ఉద్వేగ మొదలైన గుణాత్మక అంశాలలో వృద్ధిని సూచిస్తుంది.
శిశువు యొక్క విధులలో సమర్ధత, క్లిష్టత, నైపుణ్యాభివృద్ధియే వికాసం.
వికాసం అనునది క్రమబద్ధమైన, పొందికైన పురోగమన మార్పు.
పురోగమనం అనునది మార్పులు నిర్దేశితమైనవి అని సూచిస్తుంది. అనగా మార్పులు వెనుకకు కాకుండా ముందుకు సాగుతాయి అని అర్ధం..
క్రమబద్దమైన, పొందికైన అను పదాలు జరిగే మార్పులు, జరిగిన, జరుగబోయే మార్పుల మధ్య ఖచ్చితమైన సంబంధం ఉంటుందని సూచిస్తాయి.
వికాసం అనునది కార్యాత్మక ప్రక్రియ కావున నిరంతరం మార్పు చెందును.
ఉదా : మనం నిత్యం ఉపయోగించే తెలివైనవారు, మంచి అభిరుచి కలవారు, సామర్థ్యాలు, ప్రజ్ఞ, కౌశలాలు, సృజనాత్మకత, సాంఘికీకరణం మొదలైనవి.
ఎలిజిబిత్ హార్లాక్ : “వికాసం అంటే పరిమాణాత్మక గుణాత్మక మార్పులతో జరిగే ఒక సంయుక్త చర్య”.
క్రైగ్: వికాసం అంటే సంరచన , ఆలోచన, ప్రవర్తనలో జరిగే మార్పు”
అండర్సన్ : “ఆకారాలను, ప్రాకార్యాలను సమైక్యం చేసి విశదీకరించే ఒక సంయుక్త కార్యాచరణ చర్యనే వికాసం అంటారు.
అండర్సన్ : పెరుగుదల-వికాసాలు పరస్పరం అవిభాజ్యాలు
ఎరిక్ ఎరిక్సన్ : వ్యక్తి వికాసం అతడు పరిసరాలతో జరుపుకునే పరస్పర చర్యల ఫలితం
ఎ. అంగ్యాల్: వికాసం అంటే మానసికమైనవే కాకుండా, వ్యక్తి తీరుతెన్నులను వ్యక్తపరిచే అనుభవాల మొత్తం,
పెరుగుదల, వికాసాలు పరస్పరం ఏకకాలంలో సాగుతూ, ఒక దానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉంటాయి.
ఉదా: శిశువు కూర్చోవడం, నడవడం, మాట్లాడటం, కంటే ముందు ఎముకలు, కండరాలు, నాడీమండలం, మొదలైన వ్యవస్థలతో మార్పు చెందును.
(Differences between Development & Growth)
| పెరుగుదల(Growth). | వికాసం (Development) |
| 1. ఇది ప్రతి జీవిలో జరిగే పరిమాణాత్మక మార్పు 2. పెరుగుదల కౌమారదశకు ఆగిపోతుంది. 3. ఇది మూర్తమైన ప్రక్రియ. 4. దీనిని ఖచ్చితంగా కొలిచి చెప్పగలం. 5. పెరుగుదల లేకపోయినా వికాసం జరిగిపోవచ్చు. ఉదా: మరుగుజ్జులు 6. పెరుగుదల వికాసంలో ఒక భాగం. 7. పెరుగుదల సంకుచితమైన చర్య. 8. పెరుగుదల మార్పులు ప్రత్యక్షంగా కొలవవచ్చు. 9. పెరుగుదల వలన వికాసం జరగవచ్చు/జరగకపోవచ్చు. 10. పెరుగుదల అనుపదాన్ని శారీరక మార్పులకు మాత్రమే వాడతారు. ఉదా: పొట్టిగా ఉన్న వారు తెలివైన వాడువటం. 11. పెరుగుదలను భౌతికంగా గుర్తించవచ్చు. 12. పెరుగుదల ను బహిర్గతంగా గుర్తించవచ్చు 13. పెరుగుదల జీవితాంతం కొనసాగదు 14. పెరుగుదల గణనాత్మకం 15. అంగ వైకల్యాలు పెరుగుదలకు అడ్డుగా నిలుస్తాయి | 1. పరిమాణాత్మక గుణాత్మక మార్పులు కలయిక, మరియు పరిమాణాత్మకం + క్రియాత్మకం.. 2 వికాసం నిరంతరమైనది. జీవిత పర్యంతరం సాగుతుంది. 3. ఇది అమూర్తమైన ప్రక్రియ. 4. ఖచ్చితంగా కొలిచి చెప్పలేం కానీ అంచనా వేయవచ్చు 5. జరిగే పెరుగుదల వికాసానికి దారి తీయవచ్చు. (సగటు కన్నా ప్రజ్ఞావంతులు) దారి తీయకపోవచ్చు. (సగటు కన్నా ప్రజ్ఞావంతులు) 6.పెరుగుదల కలయితే వికాసంగా చెప్పవచ్చు. 7. ఇది విస్తృతమైనది మరియు సంకీర్ణమైనది. 8. వికాసం ఒక సంకీర్ణ ప్రక్రియ. వికాసం వలన కలిగే మార్పులు కొలవ దానికి వివిధ రకాల పరికరాలు, పద్ధతులు ఉపయోగించాలి. 9. పెరుగుదల లేకపోయినా వికాసం జరుగుతుంది. 10. వికాసం, వివిధ అంశాలు అంటే శారీరక, సాంఘిక, నైతిక మార్పులు సూచించడానికి వాడతారు 11. వికాసం అంతర్గతంగా జరుగుతుంది. దీన్ని చూడలేం 16. వికాసం పరిమాణాత్మకమైనది. 12. వికాసం అంతర్గత ప్రక్రియ, పరిశీలనకు అసాధ్యం 13. వికాసం జీవితాంతం జరిగే నిరంతర ప్రక్రియ 14. వికాసం ను అంచనావేయవచ్చు 15. అంగ వైకల్యాలలు వికాసానికి అడ్డు తగలవు 16. వికాసం ప్రమాణాత్మకమైనది. |
🧩 Importance of Child Development in AP TET 2025
Understanding child development helps teachers:
- Recognize individual differences among students
- Plan age-appropriate lessons
- Use motivation and reinforcement effectively
- Handle classroom behavior positively
- Support students with learning difficulties
