ప్రజలకు అవసరమైన సౌకర్యాలు అందించే ఒక సేవాసంస్థ — ప్రభుత్వం
మనదేశంలో 3 స్థాయిలలో ప్రభుత్వాలు ఉన్నాయి
1. స్థానిక ప్రభుత్వం
2. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
3. కేంద్ర ప్రభుత్వం
స్థానిక ప్రభుత్వం : గ్రామాలు, పట్టణాలలో, నగరంలో ఉండే స్థానిక ప్రభుత్వాన్ని స్థానిక ప్రభుత్వం అంటారు.
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
ఉదాహరణ: గ్రామపంచాయితీ, మండల పరిషత్,జిల్లా పరిషత్, పురపాలక మరియు నగర పాలక సంస్థలు
గ్రామపంచాయితీ :
గ్రామపంచాయితీ గ్రామంలో నివసించే ప్రజల బాగోగులు చూసుకుంటుంది.
18 సంవత్సరాలు పైబడిన గ్రామస్తులచే గ్రామపంచాయితీ సభ్యులు ఎన్నుకోబడతారు .
పంచాయితీ సభ్యులను 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నుకొంటారు
గ్రామపంచాయితీ పెద్దను ఏమంటారు – సర్పంచ్
సర్పంచ్ పదవీ కాలం – 5 సంవత్సరాలు
గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలకు వారికి కావలసిన సేవలు పారదర్శకతతో అందించడానికి ప్రభుత్వం కొంతమంది ఉద్యోగులచే ఏర్పాటు చేసిన వ్యవస్థ — గ్రామ సచివాలయం
గ్రామ సచివాలయంలోని ఉద్యోగుల సంఖ్య – 11
మండల పరిషత్ :
కొన్ని గ్రామాలు కలసి ఒక మండలం ఏర్పడుతుంది
మన రాష్ట్రంలో గల మండలాలు – 676
మండల స్థాయిలోని అన్నీ సంక్షేమ, అబివృద్ధి కార్యక్రమాలను నిర్వహించేది – మండల అబివృద్ధి అధికారులు
మండల పరిషత్ అధ్యక్షుడు మండల పరిషత్ సభ్యులచే ఎన్నుకోబడతారు
MPTC అనగా – mandal parishath territoriyal council
MPTC పదవీకాలం – 5 సంవత్సరాలు
మండల పరిషత్ కార్యాలయం — విధులు:
మండల పరిషత్ కార్యాలయానికి అధిపతి – మండల అభివృద్ధి అధికారి (MPDO)
ప్రాధమిక విద్య అందేలా చూస్తుంది
వ్యవసాయం, పశువుల పెంపకం, చేపల పెంపకం, కోళ్ళ పరిశ్రమల అబివృద్ధిలో పాల్గొంటుంది .
రోడ్డు, నీటిపారుదల నిర్మాణం మరియు మరమత్తులు చేస్తుంది
రక్షిత మంచినీరు అందించడం, ఆరోగ్యం, మహిళా శిశు సంక్షేమం, మురికి నీటి పారుదల సౌకర్యం వంటివి కల్పిస్తుంది .
పోలీస్ స్టేషన్ – విధులు:
దీనికి అధిపతి – సబ్ ఇన్ స్పెక్టర్ (SI)
శాంతి భధ్రతలు కాపాడుతుంది
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
ప్రజల నుండి ఫిర్యాదులు స్వీకరించి , నమోదు చేసుకుని వాటి పరిష్కారానికి కృషి చేస్తుంది .
మండల రెవిన్యూ కార్యాలయం — విధులు:
దీనికి అధిపతి — తహసీల్డార్
గ్రామరెవిన్యూ అధికారుల (VRO) పనితీరు పర్యవేక్షిస్తారు .
MPDO తో కలసి అవసరం ఉన్నవారికి సంక్షేమ కార్యక్రమాలు అందచేస్తారు .
కులధృవీకరణ, ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రము అందచేస్తారు.
వెట్టి చాకిరీ చేయు ప్రజలకు విముక్తి కలిగిస్తారు .
రైతులకు పట్టుదారు పాస్ పుస్తకాలు మంజూరు చేస్తారు .
భూ సంబంధిత సమస్యలు పరిష్కరిస్తారు .
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు.
ప్రాధమిక ఆరోగ్య కేంద్రం — విధులు:
దీని అధిపతి – ఆరోగ్య అధికారి .
ఉప ఆరోగ్య కేంద్రములు నిర్వహించి వాటి కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షిస్తారు.
మండలంలో జాతీయ ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు అమలు చేస్తారు .
తల్లి బిడ్ద సంక్షేమం – పథకంలో భాగంగా సురక్షిత మైన కాన్సులకు బాధ్యత వహిస్తారు .
బ్యాంక్ – విధులు:
దీని అధిపతి – బ్యాంక్ నిర్వహణ అధికారి (Bank Manager)
ప్రజలనుండి సొమ్ము సేకరించి ఖాతాలో జమచేయడం, అవసరమైన వారికి రుణాలు అందజేస్తారు.
పొదువు మరియు డిజిటల్ లావాదేవీలు చూస్తారు.
మండల విద్యా వనరుల కేంద్రం:
దీని అధిపతి – మండల విద్యాశాఖాధికారి (MEO)
బడి ఈడు గల పిల్లలను పాఠశాలలో నమోదు చేస్తారు .
బడిలో పిల్లలకు మధ్యాహ్న భోజనం, నాణ్యమైన విద్య ఇతర కార్యక్రమాల అమలు పర్యవేక్షిస్తారు.
పశు వైద్యశాల:
దీని అధిపతి – పశువైద్యాధికారి
పశువుల ఆరోగ్యం సంరక్షణ, గాయపడిన జంతువులకు వైద్యం అందిస్తారు
జంతువుల నుండి మనుషులకు సోకే వ్యాధులను గుర్తించి వాటికి నివారణ, వాటికి ఇవ్వవలసిన బలవర్జకం అయిన ఆహారంపై రైతులకు అవగాహన కల్పిస్తారు
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
జిల్లా పరిషత్:
కొన్ని మండలాలు కలసి జిల్లా ఏర్పడుతుంది
మన రాష్ట్రంలో గల జిల్లాలు – 13
ప్రజల సంక్షేమం కొరకు జిల్లాన్ధాయిలో అనేక కార్యక్రమాలు అమలు పరచేది – జిల్లా పరిషత్
ZPTC సభ్యులను ఎన్నుకునేది – మండలంలోని ఓటర్లు
ZPTC అనగా – zilla parishath territorial council
ZPTC సభ్యులు అందరూ కలిసి జిల్లా పరిషత్ అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకుంటారు
జిల్లాలోని అన్నీ ప్రభుత్వ సంస్థల కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించేది – జిల్లా కలెక్టర్
పురపాలక మరియు నగర పాలకసంస్థలు:
పట్టణాలలో గల స్థానిక ప్రభుత్వం – పురపాలక సంస్థ
నగరాలలో గల స్థానిక ప్రభుత్వం – నగర పాలక సంస్థ
మన రాష్ట్రంలో గల పురపాలక సంస్థలు – 74
మన రాష్ట్రంలో గల నగరపాలక సంస్థలు – 16
పురపాలక సంఘ అధిపతి — చైర్మన్
నగరపాలక సంస్థ అధిపతి – మేయర్
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
వగరపాలక పురపాలక సంస్థ విధులు:
1. వీధి దీపాల ఏర్పాటు
2. జనన,మరణాల నమోదు
3. గృహాలు,పార్కుల నిర్మాణం
4. ఆసుపత్రుల ఏర్పాటు
5. రోడ్ల నిర్మాణం, మరమ్మతులు నిర్వహణ
6. రక్షిత మంచి నీటి సౌకర్యం కల్పించడం
7. చెత్తను శుభ్రం చేయడం, వ్యర్థ పదార్థాలు తొలగించడం
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం:
ప్రతి రాష్ట్రానికి సొంత ప్రభుత్వం ఉంటుంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముఖ్య మంత్రి మరియు మంత్రి మండలి కలిగి ఉంటుంది.
AP గవర్నర్ – శ్రీ బిశ్వఛందన్ హరిభూషన్ గారు
AP ముఖ్యమంతిరి – శ్రీ ys జగన్మోహన్ రెడ్డి గారు
AP విద్యాశాఖామంత్రి — శ్రీ బొత్స సత్యనారాయణ .
రాష్ట్రంలో చట్టాలు రూపోందించుకోవడంలో, వాటిని అమలు పరచడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బాధ్యత వహిస్తుంది.
మంత్రి మండలిని ఎవరు నియమిస్తారు – ముఖ్యమంత్రి సలహామేరకు గవర్నర్.
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
కేంద్ర ప్రభుత్వం:
కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అధిపతి – రాష్ట్ర పతి
ప్రధాన మంత్రి నియమించేది – రాష్ట్ర పతి
కేంద్ర మంత్రి మండలిని ఎవరు నియమిస్తారు – ప్రధాన మంత్రి సలహామేరకు రాష్ట్రపతి .
తపాలా, రైల్వేలు, టెలికాం,విమానాశ్రయాలు,ప్రకృతి విపత్తులు నిర్వహణ వంటి సేవలు అందించేది – కేంద్ర ప్రభుత్వం
రాష్ట్రాలలో అత్యున్నత న్యాయ వ్యవస్థ — హైకోర్టు
దేశంలో అత్యున్నత న్యాయవ్యవస్థ – సుప్రీం కోర్టు
ప్రభుత్వ సంస్థలు ప్రజలు ప్రాధమిక అవసరాలు తీరుస్తాయి.
పప్రపంచాన్ని చుసివద్దాం
రాయచోటి ఏ జిల్లాలో గలదు – కడప .
విశాఖపట్టణంలో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కలదు .
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
కృష్ణపట్నం ఓడరేవు ఏ జిల్లాలో గలదు — నెల్లూరు
ఒకదేశం నుండి ఇంకొక దేశానికి వెళ్లడానికి అంతర్జాతీయ రవాణా వ్యవస్థ ఉపయోగిస్తాం .
విదేశాలకు వెళ్లడానికి ప్రధాన మార్గాలు – వాయుమారాలు, జలమార్గాలు .
జలప్రయాణానికి వాయు మార్గంతో పొలిస్తే ఖర్లు తక్కువ, సమయం ఎక్కువ పడుతుంది .
శ్రీకాకుళం జిల్లా కింతలి గ్రామంలో రైతులు పండ్లుకూరగాయలు, ఆకుకూరలు పండించి మార్కెట్ లలో అమ్ముతారు .
మన ప్రదేశంలో తయారు చేయు ఉత్పత్తులు అధికంగా ఉంటే ఇతర ప్రదేశాలకు పంపబడతాయి. ఈ పద్ధతిని ఎగుమతి అంటారు.
ఎగుమతుల ద్వారా లభించేది – విదేశీ కరెన్సీ
విదేశీ కరెన్సీ ఆయాదేశాల ఆర్థిక వృద్ధికి సహాయపడును.
మనకు అవసరమైన ఉత్పత్తులు ఇతర ప్రాంతముల నుండి దిగుమతి చేసుకుంటారు .
పూసర్ల వెంకట సింధు బ్యాట్మింటన్ క్రీడాకారిణి.
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
2016 లో PV సింధు ప్రపంచ బ్యాట్మింటన్ ఛాంపియన్ షిప్ లో స్వర్ణ పథకం గెలుచుకుంది.
PV సింధు ఆటలలో పాల్గొనడం కోసం స్విట్టర్లాండ్, మలేషియా, రియోడి జెనీరో వంటి ప్రదేశాలు దర్శించింది .
PV సింధు భారత ప్రభుత్వం నుండి పొందిన పురస్కారాలు – పద్మ భూషణ్, పద్మశ్రీ, రాజీవ్ ఖల్ రత్న
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ౧౪ సింధు ఏ ప్రభుత్వ ఉద్యోగం ఇచ్చి సత్కరించింది – డిప్యూటీ కలెక్టర్
ఆంధ్రా కాశ్మీర్ గా పిలవబడే ప్రదేశం – లంబసింగి
లంబసింగి విశాఖపట్టణం జిల్లాలో ఉన్న గిరిజన ప్రాంతం. .
గ్లోబల్ విలేజ్ అనగా ప్రపంచం ఒక కుగ్రామం అని అర్థం .
సమాచార వ్యవస్థ మరియు రవాణా వ్యవస్థలు కలిసి ప్రపంచాన్ని ఒక కుగ్రామంగా మార్చేశాయి.కావున మొత్తం ప్రపంచాన్ని గ్లోబల్ విలేజ్ అంటున్నాం.
సమాచార, రవాణా వ్యవస్థలను ఇంటర్నెట్ విపరీతంగా ప్రభావితం చేసి ప్రపంచాన్ని ఒక కుగ్రామంగా మార్షి వేసింది .
గ్లోబలైజేషన్ వలన ప్రజల మధ్య దూరం తగ్గించబడింది. ప్రపంచంలో ఏ ప్రదేశంలో ప్రజలైనా చేరుకోదగ్గ విధంగా కనెక్ట్ చేయబడింది .
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
ప్రమాదాలు – ప్రధమ చికిత్స
పాఠశాలలో అగ్ని ప్రమాదాలు నివారించడానికి ప్రతి పాఠశాల యందు మంటలను ఆర్పే యంత్రము ఏర్పాటు చేయాలి.
గోడలపై 6 అడుగుల కంటే ఎత్తులో స్విచ్ బోర్డ్ లు ఏర్పాటు చేయాలి .
వైకల్యం ఉన్న విద్యార్థుల కోసం ర్యాంప్ నిర్మించాలి .
రోడ్లను దాటడానికి zebra crossing ఉపయోగించాలి .
హాస్పిటల్ కు వెళ్ళే లోపు బాధితుడుకు అందచేయు తక్షణ చికిత్సను ప్రధమ చికిత్స అంటారు.
ప్రధమ చికిత్స పెట్టె (+) ఆకారపు గుర్తు కలిగిఉంటుంది .
1. తడి దూదిని ఉపయోగించి గాయాన్ని సబ్బు నీటితో గాని, సెప్టిక్ లోషన్ తో గాని శుభ్రం చేయాలి.
2. దూదితో టింక్షర్ ఆయోడిన్ ను గానీ, యాంటీసెప్టిక్ క్రీము గాని రాయాలి.గాజు గుడ్డతో కట్టుకట్టి పైన ప్లాస్టర్ వేయాలి
ఆ) కాలిన గాయాలకు ప్రధమ చికిత్స
1. కాలిన గాయం పై కొంత సేపు చల్లని నీరు పోయాలి
2. కాలిన గాయం తీవ్రమైనది అయితే లేపనం పూయాలి
3. కాలిన గాయం పైన ఏర్పడిన నీటి బొబ్బలను చిదమకూడదు,కట్టు కట్టకూడదు, రుద్దకూడదు, ఐస్ ఉపయోగించకూడదు
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
ఇ) కుక్క కాటుకు ప్రధమ చికిత్స
1. కుక్క కరిచిన ప్రదేశమును సబ్బు లేదా యాంటీసెప్టిక్ లోషన్ కడగాలి .
2. గాయాన్ని ప్లాస్టర్ తో గానీ గాజుగుడ్డతో కానీ కట్టుకట్టకూడదు .
ఈ) పాము కాటుకు ప్రధమ చికిత్స
1. మొదట కాటు వేయబడిన భాగాన్ని నిశితంగా పరిశీలించి,విష సర్పమో కాదో నిర్ధారించుకోవాలి .
2. సాధారణంగా పాము కాటుకు గురైన వ్యక్తి భయంతో స్పృహ తప్పి పడిపోతాడు అతని భయం తగ్గించేలా మాట్లాడాలి.
3. విషం శరీరంలో ఇతర భాగాలకు వ్యాపించకుండా ఒక గుడ్డతో గాయం పై భాగంలో గట్టిగా కట్టుకట్టాలి .
4. పాము కరిచిన వ్యక్తి అచేతనంలోకి పోకుండా చూడాలి .
5. వెంటనే బాధితుడిని డాక్టరు వద్దకు తీసుకువెళ్లాలి
ఉ) తేలు కుట్టినప్పుడు ప్రధమ చికిత్స
1. సబ్బునీళ్లతో గాయాన్ని కడగాలి .
2. గాయం భాగం పై నొప్పి తగ్గేటట్లు మెల్లగా ఒత్తాలి .
3. వెంటనే బాధితుడిని డాక్టరు వద్దకు తీసుకువెళ్లాలి
ఊ) నీళ్ళలో మునిగినప్పుడు — ప్రధమ చికిత్స
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
సాధారణంగా నీళ్ళలో మునిగిన వ్యక్తి ఎక్కువ నీళ్ళను మింగివేస్తాడు.అందువలన అచేతన అవస్థలోనికి వెళ్ళిపోతాడు.శ్వాస నాళాలు నీటితో మూసుకుపోతాయి .
1. తాగిన నీరు బయటకు వచ్చేలా రెండు చేతులతో పొట్టపై ఒత్తాలి.
2. శిక్షణ తీసుకున్నవారైతే నోటితో శ్వాస మార్గంలో నీళ్ళను తొలగించి మళ్ళీ శ్వాస ఆడేలా చేస్తారు.
భారత ప్రభుత్వం ఎవరైన ఒక వ్యక్తికి ఏదయినా అత్యవసర సేవ అవసరం అయినప్పుడు సహాయ చర్యల కోసం కొన్ని ఉచిత ఫోన్ సేవలు కల్పించింది .
వైద్య సేవల కొరకు , పోలీసు, అగ్ని ప్రమాదాలు నివారణ కొరకు 24 గంటలు అందుబాటులో ఉండే సేవలను అత్యవసర సేవలు అంటారు.
ఉచిత వైద్య సలహాలు అందించే సేవ – 104
104 వారు ఫోన్ ద్వారా ఉచిత వైద్య సలహాలు అందిస్తారు
గ్రామీణ ప్రాంతాల వారికి ఈ సేవలు బాగా ఉపయోగపడతాయి .
పోలీసుల నుండి లభించే అత్యవసర సేవ phone no – 100
ఎవరైనా వ్యక్తికి ఏదైనా అత్యవసర సేవ అవసరం అయినప్పుడు సంప్రదించవలసిన నంబర్ – 108
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం
1947 ఆగప్ట్ 15 న మన దేశం బ్రిటీష్ వాళ్ళ నుండి స్వాతంత్రం పొందింది .
చంద్ర గుప్త మౌర్యుడు , అక్టర్ , షాజహాన్ , సముద్ర గుప్తుడు వంటి గొప్ప రాజులు భారతదేశాన్ని గొప్ప దేశంగా తీర్చి దిద్దారు .
భారతదేశంలో వీరి కాలంలో నలందా , తక్షశిల వంటి గొప్ప విశ్వవిద్యాలయాలు స్థాపించబడ్డాయి.
భారతదేశాన్ని అరబ్బుల దండయాత్రలు , ఐరోపా వారు బలహీనపరచి భారతదేశాన్ని వారి పాలన కిందకు తెచ్చుకున్నారు.
ఒక వ్యక్తి లేదా ఒక సందర్భానికి గౌరవసూచనగా నిర్మించబడిన ఒక విగ్రహం లేదా భవనాన్ని చారిత్రక కట్టడం అంటారు .
చారిత్రక కట్టడాలకు ఉదాహరణ : తాజ్ మహల్ , ఎర్ర కోట, సాంచీ స్తూపం .
భారతదేశానికి సముద్ర మార్గం కనుగొన్న సంవత్సరం — 1498
భారతదేశానికి సముద్రమార్గం కనుగొన్న పోర్టుగీసు నావికుడు – వాస్కోడిగామా .
పోర్చుగీస్ వారు, డచ్చివారు, French వారు, British వారు ఒకరి తర్వాత ఒకరు భారతదేశానికి వ్యాపారం కోసం వచ్చారు .
బ్రిటీష్ వారు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్థాపించి 1757 నుండి భారతీయ రాజ్యాలను పాలించడం మొదలు పెట్టారు .
1857 లో భారత దేశంలో వివిధ ప్రాంతాలలో ప్రజలు 8149 వారిపై తిరిగుబాటు చేశారు .
ప్రధమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం జరిగిన సంవత్సరం – 1857 .
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఏర్పడిన సంవత్సరం — 1885 .
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపకుడు – ఉ౦ హ్యూమ్
గాంధీజీ దక్షిణాఫ్రికా నుండి భారత దేశానికి తిరిగి వచ్చిన సంవత్సరం – 1915
మహాత్మాగాంధీ 1919 వ సంవత్సరంలో స్వాతంత్ర పోరాటంలో చేరారు .
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
గాంధీజీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం, ఉప్పు సత్యాగ్రహం చేపట్టారు .
1942 వ సంవత్సరంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ భారతదేశాన్ని వదిలి వెళ్లాలని బ్రిటిష్ వారిని డిమాండ్ చేసింది .
బ్రిటీష్ వారికి వ్యతిరేకంగా గాంధీజీ ఇచ్చిన నినాదం – డూ ఆర్ డై.
1947 ఆగప్ట్ 14 అర్థరాత్రి బ్రిటిష్ వారు భారతదేశం వదిలి వెళ్లారు .
ఆగష్ట్ 15 న మనం స్వాతంత్ర దినోత్సవం జరుపుకుంటారు .
౫భారత రాజ్యాంగాన్ని రచించే బాధ్యత ను రాజ్యాంగ పరిషత్ ఎవరికి అప్పగించింది – 8గ అంబేడ్కర్ .
భారత రాజ్యాంగం ఎప్పటి నుండి అమలులోకి వచ్చింది – 1950 జనవరి 26
గణతంత్ర దినోత్సవం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు – జనవరి 26
యూరోపియన్ లు భారత సముద్రమార్గం కనుగొన్న సంవత్సరం -1498
భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలన స్థాపన జరిగిన సంవత్సరం — 1757
బ్రిటిష్ పాలనపై ప్రజల తిరుగుబాటు – 1857
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన – 1885
బెంగాల్ విభజన జరిగిన సంవత్సరం – 1905
వందేమాతర ఉద్యమం ప్రారంభం అయిన సంవత్వరం -1905
సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం ఎప్పుడు ప్రారంభం అయింది -1920
ఉప్పు సత్యాగ్రహం ఎప్పుడు ప్రారంభం అయ్యింది – 1930
స్వాతంత్ర పోరాటంలో గాంధీజీ నాయకత్వం ప్రారంభం అయిన సంవత్సరం – 1919
క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభం అయింది – 1942
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి స్వాతంత్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్న సమరయోధులకు ఉదాహరణ : అల్లూరి సీతారామరాజు , దుగ్గిరాల గోపాల కృష్ణయ్య, దువ్వ్వూరి సుబ్బమ్మ, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు, కొండా వెంకటప్పయ్య, పోనాక కనకమ్మ, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు, టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు…
భారత దేశం రిపబ్లిక్ గా మారిన సంవత్సరం – 1950 జనవరి 26
జనవరి 26 న గణతంత్ర దినోత్సవం జరుపుకుంటారు
అవని నుండి అంతరిక్షానికి
సముద్ర ప్రయాణం ద్వారా భూమి గుండ్రంగా ఉందని నిరూపించింది – ఫెర్దినాండ్ మాజిలాన్ .
మాజిలాన్ ఏ దేశానికి చెందిన నావికుడు – పోర్టుగీస్
భూమికి నమూనా — గ్లోబ్
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
భూమి మీద ఉన్న వివిధ రకాల ప్రాంతాలను గుర్తించడానికి సహాయపడేది — గ్లోబ్
గ్లోబ్ మీద అడ్డంగా నీయబడిన ఊహారేఖలు — అక్షాంశాలు
గ్లోబ్ మీద నిలువు గా గీయబడిన ఊహా రేఖలు – రేఖాంశాలు
అక్షాంశాలు ,రేఖాంశాలు రెండూ ఊహారేఖలే .
గ్లోబ్ ను అడ్డంగా రెండు సమాన భాగాలుగా విభజించే అక్షాంశం – భూమధ్య రేఖ.
గ్లోబ్ ను నిలువుగా విభజించు రేఖాంశాన్ని పమంటారు – ప్రైమ్ మెరిడియన్.
భూమి ఒక ఊహాజనిత అక్షం ఆధారంగా కొద్దిగా వంగి తిరుగుతుంది .
భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడాని ఏమంటారు – భూ భ్రమణం .
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
భూ భ్రమణానికి పట్టే సమయం — 24 గంటలు.
భూ భ్రమణం వలన రాత్రి ,పగల్లు ఏర్పడతాయి .
భూమి తన అక్షం పై తాను తిరుగుతూ సూర్యుని చుట్టూ తిరగడాన్ని భూపరిభ్రమణం అంటారు .
భూ పరిభ్రమణానికి పట్టే సమయం – 365 రోజులు.
భ్రూ పరిభ్రమణం వలన బుతువులు ఏర్పడడం ,బుతువులలో మార్చులు గమనించవచ్చు ం
ఖగోళ దూరదర్శిని తో మనం నక్షత్రాలు , గ్రహాలు , ఉపగ్రహాలను పరిశీలించవచ్చు .
సూర్యుడు, సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే గేయహాలను కలిపి సౌర కుటుంబం అంటారు .
సూర్యుని కక్ష్య లో ష్లానెట్స్, ఆస్ట రాయిడ్స్, తోక చుక్కలు ఇతర పదార్ధాలు ఉంటాయి .
సూర్యుని నుండి దూరంలో భూమి స్థానం – 3౩ వది.
సూర్యునికి దగ్గరగా ఉన్న గ్రహం — బుధుడు.
సూర్యునికి అతి దూరంగా ఉన్న గ్రహం -నెప్యూన్ .
భూమికి గల ఒకే ఒక సహజ ఉపగ్రహం — చంద్రుడు .
చంద్రుడు భూమి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తుంది .
భూమి చుట్టూ ఒకసారి చంద్రుడు తిరగడానికి పట్టే సమయం — 27 రోజులు.
సౌర కుటుంబంలో ఉన్న మొత్తం గ్రహాలు -8 , అవి — బుధుడు , శుక్రుడు , భూమి ,కుజుడు ,గురుడు, శని, యురేనస్, నెప్ట్యూన్ .
రాకెట్లను ఉపయోగించి అంతరిక్షంలోని ప్రవేశ పెట్టిన మానవ నిర్మిత ఉపగ్రహాన్ని కృత్రిమ ఉపగ్రహం అంటారు.
APTET Study Material | V Class New EVS Sem-3
aptet 2022 ,tet study material , tet notes, tet exam study material pdf free download, tet preparation books, evs notes for ctet, tet preparation books pdf, ctet evs notes, tet notes pdf, tet book pdf, tet practice exams , ap tet 2022 free mock tests,
భారతదేశం ప్రయోగించిన మొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహం — ఆర్యభట్ట .
ఆర్య భట్ట ఉపగ్రహాన్ని భారత్ ప్రయోగించిన సంవత్సరం – 1975 .
చంద్రయాన్ -2 అను కృత్రిమ ఉపగ్రహాన్ని (2019) july 22 న ప్రయోగించారు .
చంద్రయాన్ -2 ఉపగ్రహాన్ని పొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోట వద్ద గల సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుండి GSLV-MK11-M1 ద్వారా ప్రయోగించారు .
చంద్రయాన్ -1 తర్వాత తర్వాత ప్రయోగించిన రెండవ ఉపగ్రహం — చంద్రయాన్ -2
చంద్రయాన్ -2 లో అమర్హిన పరికరాలు — ఆర్టిటార్, విక్రమ్ లాండర్, ప్రగ్యాన్ రోవర్ .
కమ్యూనికేషన్ ప్రసారం , వాతావరణ శాస్త్రం ,సముద్ర శాస్త్రం ,వనరుల సేవ మొదలైన వాటి సేవలను కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు అందచేస్తాయి .
APTET 2022 Study Material | 5th Class EVS 7,8,9 Lessons
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu , ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
వ్యవసాయం
వరిసాగులోని వివిధ దశలు:-
1. పొలాన్ని దుక్కిదున్నడం:- మొదట రైతులు పొలాన్ని వ్యవసాయానికి సిద్దం చేస్తారు. ఎడ్లతో గాని, టాక్టర్ తో గాని పొలాన్ని దున్నుతారు
2. చదును చేయడం :- దున్నిన పొలాన్ని నీటితో నింపి నాట్లు వేయడానికి చదును చేస్తారు
3. నాట్లు వేయడం: రైతులు వారి మదుల నుండి తెచ్లి చదును చేసిన పొలంలో నాటుతారు
4. నీరు పెట్టడం :
5. ఎరువులు వేయడం
6. సస్వరక్షణ:. మొక్కలకు వ్యాధులు సోకుండా నివారించడానికి కిమీ సంహారక మందులు వాడతారు
7. పంటకోత
8. నూర్చడం
9. తూర్చారబట్టడం :- తూర్పార బట్టడం ద్వారా గింజలను ఊకను వేరు చేస్తారు
10. నిల్వచేయడం
11. మర పట్టించడం :
పొలానికి నీటి సరఫరా చేయడాన్ని నీటి పారుదల అంటారు.
వరిని నీటి ఆధారిత పంటగా చెపుతారు…
వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా 4 రకాలుగా చేస్తారు
1. క్షేత్ర నీటి పారుదల :- వర్ష పాఠం తగినంతగాలేనపుడు ఈ విధానం ద్వారా పొలానికి నీరు సరఫరా చేస్తారు
2.చాళ్ళు నీటి పారుదల :. చాళ్ళు మరియు కందకాలు తవ్వివాటి ద్వారా పొలానికి నీటి పారుదల చేస్తారు
3. స్రింక్లర్ నీటి పారుదల :. నియంత్రిత పద్దతిలో ప్రత్యక్ష పైపుల ద్వారా వర్షం వలె నీటిని చల్లుతారు
4.బిందు సేద్యం:- నీటి గొట్టానికి చిన్న రంధ్రములు చేసి నేలపై ఉంచి నీరు ఆ రంధ్రముల ద్వారా నేరుగా మొక్కల వేర్లకు చేరే ఏర్పాటు చేస్తారు
వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే సాంప్రదాయ పనిముట్లకు ఉదా:- నాగలి, గడ్డపార, కొడవలి, విత్తనాలు చల్లు గొర్రు.
APTET 2022 Study Material | 5th Class EVS 7,8,9 Lessons
ఆధునాతన వ్యవసాయ పనిముట్లకు దాహరణ — వరినాట్ల యంత్రం, వరి కోత యంత్రం
మొక్కల పెరుగుదల పంట దిగుబడి, నేల సారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది
ఎరువులు ఉపయోగించడం వలన పంట పెరుగుదల, దిగుబడి పెంచవచ్చు .
సహజ ఎరువులకు ఉదాహరణ :- కంపోస్ట్, మొక్కల అవశేషాలు, ఆవుపేడ, జంతువుల విసర్జితాలు
రసాయన ఎరువులు నేలలో ఉండిపోయి నేల సారాన్ని తగ్గిస్తాయి
గొంగళి పురుగు మాత్ గా మారి పంటను నాశనం చేస్తుంది
గొంగళి పురుగు వివిధ దశలలో పంటను నాశనం చేస్తుంది .
పరాగసంపర్కం మరియు విత్తనాలు పర్పడడంలో ప్రముఖపాత్రవహించేవి – సీతాకోకచిలుక, తేనెటీగ
సీతాకొక చిలుక జీవిత చరిత్ర :- గుడ్డు – లార్వా – ప్యూపా – ఇమాగో
కప్ప జీవిత చక్రం:- గుడ్ల సమూహం — టాడ్ పోల్ – కాళ్ళు కలిగిన టాడ్ పోల్ – చిరుకప్ప – కప్ప
కప్ప టాడ్ పోల్ గా ఉన్నపుడు శైవలాలను తిని నీటిని శుభ్రంగా ఉంచడంలో సహాయం చేస్తుంది
కప్పగా మారిన తరువాత కీటకాలను తిని ఆ ప్రదేశాన్ని శుభ్రంగా ఉంచుతాయి
పర్యావరణం దెబ్బతినడం గురించి తలియచేయడంలో మంచి సూచికలు — కప్పలు, సీతాకొక చిలుకలు
కిమిసంహరక మందుల అధిక వాడకం అనునది కాన్సర్ వంటి రోగాలకు కారణం అవుతుంది
రైతులు సేంద్రీయ వ్యవసాయ పద్దతులు ఉపయోగించాలి
సేంద్రీయ వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే ఎరువులు – పశువులవ్యర్దాలు , వర్షి కంపోస్ట్, నూనె మరియు జీవవ్యర్జాలు
సేంద్రీయ పద్దతిలో వ్యవసాయం చేయడాన్ని – ZBNF అంటారు
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu , ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
ZBNF అనగా జీరోబడ్జెట్ నేచురల్ ఫార్మింగ్
సేంద్రీయ వ్యవసాయం వలన లాభాలు
1. పర్యావరణ పరిరక్షణ
2. కాలుష్యం తగ్గిస్తుంది
3. నీటిని పొదుపు చేస్తుంది
4. నేల కోత తగ్గిస్తుంది
5. నేల సారం పెంచుతుంది
ధాన్యాన్ని ఎండబెట్టి గాలి, వెలుతురు ఉన్న గదులలో నిలువచేస్తారు.
ధాన్యాన్ని గదిలో నిలువచేసే ముందు పురుగు మందులు చల్లి గదిని శుభ్రం చేస్తారు .
ఆధునిక నిలువ చేయు పద్ధతిలో ధాన్యాన్ని గోదాములలో, శీతలీకరణ గోదాములలో నిల్వ చేస్తారు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ముఖ్యమైన పంట వరి
మన రాష్ట్రంలో 62 శాతం మండి వ్యవసాయం ముఖ్యమైన వృత్తిగా కలిగి ఉన్నారు
శ్రీకాకుళంలో ప్రధాన పంట — వరి
విశాఖపట్టణంలో ప్రధాన పంట — పసుపు
విజయ నగరంలో ప్రధాన పంట — అరటి
తూర్పు గోదావరి ప్రధాన పంట — వరి
పశ్చిమ గోదావరి ప్రధాన పంట — వరి, అరటి
కృష్ణలో ప్రధాన పంట — వరి, పశు గ్రాసం , పసుపు
గుంటూరులో ప్రధాన పంట — వరి, పశుగ్రసం, జొన్న, పసుపు, టమాటా
ప్రకాశంలో ప్రధాన పంట — పశుగ్రసం, జొన్న, కమలాలు
నెల్లూరులో ప్రధాన పంట — వరి
కడపలో ప్రధాన పంట — అరటి, టమాటా, కమలా, జొన్నలు
కర్నూలులో ప్రధాన పంట – టమాటా, కమలా, కీర, పసుపు, అరటి, జొన్న
చిత్తూరులో ప్రధానపంట — టమాటా, పశుగ్రసం, కీర
అనంతపురంలో ప్రధానపంట – టమాటా, అరటి, కమల, వరి, కీర
చిరుధాన్యాలకు ఉదాహరణ — కొర్రలు, అండుకొర్రలు, సామలు, అరికెలు, ఉదలు
వరి, గోధుమ, చిరుధాన్యాలు ఉత్వత్తి చేయడంలో భారత దేశం ఎన్నవ స్థానంలో ఉంది – 2వ
మన ఆరోగ్యం మన ఆహార అలవాట్ల పై ఆధారపడి ఉంటుంది
మన ఆహారంలో పిండిపదార్థాలు, ప్రోటి లు, కొవ్వులు, ఖనిజ లవణాలు, విటమిన్లు ఉండాలి
నీరు ఎంతో విలువైనది
గ్రామాలలో చెరువులు, నూతులు, బోరుబావులు ప్రధానమైన నీటి వనరులు.
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu ,
ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
నీటికి ప్రధాన వనరు – వర్షపు నీరు
వర్షపు నీటిని నిల్వచేయుటకు చెరువులు నిర్మిస్తాం
నదులలో నీరు నిల్వ చేయుటకు ఆనకట్టలు, జలాశయాలు నిర్మిస్తాం
జలాశయాలలో నీటి మట్టం పెంచడానికి నాదివాలుకి అడ్డుగా నీటిని నిలువ చేయుటకు నిర్మించబడిన అడ్డుకట్ట ను ఆనకట్ట అంటారు
మన రాష్ట్రంలో ముఖ్య నదులు – గోదావరి, వంశధార, పెన్నా
మన రాష్ట్రంలో ఉన్న జలాశయాలు — పులిచింతల, తెలుగుగంగ, తోటతల్లి బ్యారేజ్, కండలేరు జలాశయం, వెలుగొండ
నాగార్జున సాగర్ , శ్రీశైలం ఆనకట్టలు ఏ నదిపై నిర్మించారు – కృష్ణానది
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu , ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
సర్ ఆర్థర్ కాటన్ బ్యారెజ్ గోదావరి నదిపై ధవళేశ్వరం వద్ద నిర్మించబడింది
సర్ ఆర్థర్ థామస్ కాటన్ బ్రిటీష్ దేశానికి చెందిన నీటి పారుదల శాఖ ఇంజనీరు
గోదావరి నదిపై తూర్పు గోదావరి జిల్లా ధవళేశ్వరం మరియు పచ్చిమ గోదావరి జిల్లా విజ్ణేశ్వరం మధ్యలో ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట నిర్మించింది – సర్ ఆర్థర్ థామస్ కాటన్
భారతదేశంలో పొడవైన నదులలో కృష్ణానది 4వ స్థానంలో ఉంది
కృష్ణానది మహారాష్ట్ర లోని పశ్చిమ కనుమలలో మహాబలేశ్వరం వద్ద జన్మించింది
కృష్ణానది పొడవు సుమారు 1400 km
కృష్ణానదికి మరొకపేరు – కృష్ణవేణి
కృష్ణ నది మహారాష్ట్ర, AP, తెలంగాణా, కర్ణాటక రాష్ట్రాలకు నీటి వనరు .
కృష్ణానది కృష్ణాజిల్లా లోని హంసలదీవి వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది
నాగార్జున సాగర్ అనే బహళార్ధక ప్రజెక్ట్ కృష్ణా నదిపై ఏ సంవత్సరంలో నిర్మించబడింది – 1967
నాగార్జున సాగర్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా నాగార్జున కొండ, తెలంగాణా రాష్ట్రంలో నల్గొండ జిల్లా మధ్యలో నిర్మించారు
నాగార్జున సాగర్ కు 2 కాలువలు ఉన్నాయి
1. కుడికాలువ 2. ఎడమ కాలువ
నాగార్జున సాగర్ కుడి కాలువను పమంటారు – జవహర్ కాలువ
నాగార్జున సాగర్ ఎడమ కాలువను ఏమంటారు — లాల్ బహుదూర్ కాలువ
ప్రకాశం బ్యారేజ్ విజయవాడలో కృష్ణా నదిపై నిర్మించారు .
ప్రకాశం బ్యారేజ్ పొడవు – 1.2 km
ప్రకాశం బ్యారేజ్ ఏ రెండు జిల్లాల మధ్య ఉంది – కృష్ణా, గుంటూరు
ప్రకాశం బ్యారేజ్ ప్రారంభమైన సంవత్సరం — 1957
ప్రకాశం బ్యారేజ్ ప్రారంభించింది — ప్రకాశం పంతులు
ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి – శ్రీ టంగుటూరి ప్రకాశం
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu , ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
కృష్ణానది ఒడ్డున ఉన్న పవిత్ర స్థలాలు – మహాబళేశ్వరం , ఆలంపూర్ జోగులాంబ , విజవాడ
కనకదుర్గ , అమరావతి అమరలింగేశ్వరుడు
కృష్ణానది ఒడ్డున గల నగరాలు — విజయవాడ (AP) ,సింగిలి , కరడ (మహారాష్ట్ర
వంశధార నది ప్రవహించే జిల్లా – శ్రీకాకుళం
నాగావళి నది ప్రవహించే జిల్లా – శ్రీకాకుళం, విజయనగరం
గోదావరి నది ప్రవహించే జిల్లాలు — తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి
పెన్నా నది ప్రవహించే జిల్లాలు – అనంతపురం, కడప, నెల్లూరు
కృష్ణానది చేపలు పట్టేవారికి జీవనాధారం .
AP టూరిజం శాఖ శ్రీశైలం వద్ద కృష్ణానది నిలువ జలాలతో బోట్ రైడింగ్ సౌకర్యం ఏర్పరచింది
విజయవాడలో భవానీ బ్వీపం ఒక పర్యాటక ప్రదేశం
2009 కర్నూలు నగరంలో ఏ నది వలన వరద వచ్చింది – తుంగభథ్ర
కర్నూలు వరదలలో 30 అడుగుల ఎత్తు వరకు మునిగిపోయారు
కర్నూలులో నీరు తొలగించుటకు ౩ రోజుల సమయం పట్టింది
2019 కృష్ణానది వరదల వలన కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లా లోని చాలా ప్రాంతాలు నీట మునిగాయి.
పాముల లంక గ్రామం వరదలకు లోనయ్యే ప్రాంతం . ఇది తోట్లవల్లూరు మండలం, కృష్ణాజిల్లాలో గలదు
వర్షాభావ పరిస్థితులకు ఉదాహరణ — అనంతపురం జిల్లా
ap tet , ap tet notification 2022, ap tet 2022, tet notification 2022 ap, ap tet notification 2022 in telugu ,
ap tet 2022 notification, tet notification 2022 ap, ap tet official website, tet ap, ap tet online test, ap tet online coaching
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
5వ తరగతి
వలసలు
ప్రజలు మెరుగైన జీవనం కోసం కాలానుగుణంగా ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకి వెళ్ళడాన్ని వలస అంటారు .
వలస వలన కొన్ని సార్లు కుటుంబాలలో మార్పులు జరుగుతాయి .
వలసకు ప్రధానంగా 2 కారణాలున్నాయి
1. సహజ కారణాలు 2. ఆర్థిక కారణాలు
వరదలు, తుఫానులు, భూకంపాలు మొదలయిన ప్రకృతి వైపరీత్యాలు వలసలకు సహజ కారణాలు.
ఉద్యోగ బదిలీలు, పేదరికం అనునది వలసలకు ఆర్థిక కారణాలు .
ప్రకాశం జిల్లాలో ప్రధాన పంట – పొగాకు
ప్రకాశం జిల్లాలోని పొగాకు వలస కూలీలు (పచ్చాకు కూలీలు) కాలానుగుణంగా వలస వెళ్ళే కూలీలు కు ఉదాహరణ .
పల్లెలనుండి పట్టణాలకు వలస పెరగడంవలన తాత్కాలిక నివాసాలు, వనరుల కొరత, జనసాంద్రత పెరిగిపోతున్నాయి .
పేదరికం, ఆర్థిక నియంత్రణ లేకపోవడం, ప్రణాళకాలోపం పట్టణ ప్రంతాలలో మురికి వాడలు ఏర్పడుటకు కారణం అవుతున్నాయి .
ఉమ్మడి కుటుంబంలో కుటుంబ పెద్ద ఆ కుటుంబాన్ని ముందుండి నడిపిస్తాడు .
కుటుంబ పద్దు (బడ్జెట్ అనునది ఆ కుటుంబం తన ఆదాయాన్ని ఏఏ అంశాలకోసం ఖర్చు చేశారో తెలియచేయు పట్టిక .
పై చార్జ్ వృత్తాకారంలో గీయబడిన ఒక రేఖాచిత్రం .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
పై చార్జ్ అంకెలను భాగాల రూపంలో సూచించుటకు సహయపడుతుంది .
కుటుంబ పద్దు అనునది కుటుంబ సభ్యులకు డబ్బు యొక్క విలువను తెలియ చేస్తుంది.
కుటుంబ పద్దు డబ్బులను ఏ విధంగా ఖర్చు చేయాలో గుర్తించుటకు సహకరిస్తుంది .
అనవసర ఖర్చులను తగ్గించుకోవడానికి కుటుంబ పద్దు సహయపడుతుంది .
రక్త హీనతను తగ్గించేవి – ఐరన్ , ఫోలిక్ మాత్రలు
విజయం సాధించడానికి పేదరికం అడ్డంకాదు అన్నది – గనం కలాం
APJ కలాం సముద్రం ఒడ్డున ఎగురుతున్న పక్షిని చూసి తాను కూడా అలా ఎగరాలని కలగన్నాడు.
మిస్సైల్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా ఎవరు – APJ కలాం
APJ కలాం భారత దేశానికి 11వ రాష్ట్ర పతి.
APJ కలాం రాష్ట్ర పతిగా పనిచేసిన కాలం – 2002 – 2007
APJ కలాం మరణించిన రోజు – 2015 జులై 27.
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
మేఘాలయ రాజధాని షిల్లాంగ్ లో ౧౮ కలాం విద్యార్థులకు ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ మరణించారు .
వాతావరణ మార్చు
సాధారణంగా ఒక ప్రాంతంలోని ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం, గాలిలోని తేమ మొదలయిన పరిస్థితులను వాతావరణం అంటారు .
భూమి సుందరమైన ఒక నీలిగ్రహం .
ఆక్సిజన్ ఇవ్వడం ద్వారా , సూర్యకాంతి నుండి రక్షించడం ద్వారా అడవులు మనకు సహాయపడుతున్నాయి.
ధృవ ప్రాంతాలలో మంచు కరగడం వలన సముద్ర మట్టం పెరిగి సముద్ర తీరాలలోని ప్రాంతాలు సముద్రంలో కలసి పోతాయి .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
సముద్ర జలాల ఉష్టోగ్రతలు పెరిగిపోవడం వలన సముద్రంలో పెరిగే మొక్కలు, జంతువులు చనిపోతాయి.
ప్లాస్టిక్ కప్పులలో వేడి ద్రవాలు తాగడం , ప్లాస్టిక్ ప్లేట్లలో ఆహర పదార్థాలు తినడం ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరం .
భూమి రోజు రోజుకూ వేడెక్కడాన్ని గ్లోబల్ వార్మింగ్ అంటారు.
వాతావరణంలో పెరిగిపోతున్న వేడి వలన అప్పుడప్పుడు అడవులు కాలిపోతున్నాయి .
గ్లోబల్ వార్మింగ్ కు కారణం అవుతున్న వాయువు — కార్డన్ డై ఆక్సైడ్ ,
శీతోష్టస్థితిలో కలుగుతున్న మార్పులుకు కారణం — అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు .
నీరు, బొగ్గు అనునవి సహజవనరులు .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
రిఫ్రీజిరేటర్లు, ఎయిర్ కండిషనర్లు మోటారు వాహనాలు హానికర రసాయనాలు విడుదల చేయడం ద్వారా గ్లోబల్ వార్మింగ్ కు కారణం అవుతున్నాయి .
భూమికి ఊపిరితిత్తుల లాంటివి – అడవులు .
సకల జీవరాశులకు ప్రాధమిక ఆహారవనరులు — మొక్కలు
జీవావరణ సమతుల్యత కాపాడుతూ నేలకోతను అరికట్టేవి – మొక్కలు .
గ్రెటా ధన్ బర్గ్ పర్యావరణ వేత్త .
గ్రెటా ధన్ బర్గ్ ఏ దేశం — స్వీడన్ .
గెటా ధన్ బర్గ్ వాతావరణ మార్పులపై చేపట్టిన ఉద్యమం అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది .
గెటా ధన్ బర్గ్ 2018 వ సంవత్సరంలో ౮110 వాతావరణ మార్పు సదస్సులో తన ప్రసంగం వినిపించింది.
1970 మధ్య కాలంలో అడవులు నరకవద్దని మొదలయిన ఉధ్యమం — చిప్కో ఉధ్యమం .
చిప్కో అనగా హిందీ భాషలో అర్థం — హత్తుకొనుట .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
వినాయక చవితి నాడు ప్లాస్టర్ ఆప్ పారిస్ తో చేసిన విగ్రహాలు వాడడం మానేసి మట్టితో చేసిన విగ్రహాలు వాడాలి .
కిస్మస్ సందర్భంగా కొనిఫర్ చెట్లు నరకడం ఆపివేయాలి
అరటి ఆకుల్లో భోజనం ఆరోగ్యానికి మంచిది. అరటి ఆకు ఖనిజ లవణాలను కలిగి ఉంది.
వాతావరణంలో కలిగే అసాధారణ మార్పులను వాతావరణ మార్పు అంటారు.
వాతావరణ మార్చు ప్రభావాలు – వరదలు, మంచు కరగడం , అడవులు తగలబడడం, కరవు మొదలయినవి .
భూమి మీద ఉష్టోగ్రతలు వాతావరణ మార్పుల వలన ప్రతి సంవత్సరం పెరుగుతున్నాయి.
మనం ధరించే దుస్తులు
తయారు చేయు విధానం బట్టి దుస్తులు రకరకాలుగా ఉంటాయి
బట్టలు తయారు చేయడానికి వాడే ముడి సరకు మనకు ప్రధానంగా మొక్కలు, జంతువుల నుండి లభిస్తుంది .
మొక్కలు, జంతువులు నుండి లభించే దారాలు – సహజాదారాలు.
రసాయనాలు ఉపయోగించి యంత్రముల ద్వారా తయారు చేయు దారాలు – కృత్తిమ దారాలు
నూలు, జనపనార అనునవి మొక్కల నుండి తయారయ్యే సహజ దారాలు కు ఉదాహరణ .
పట్టు మరియు ఉన్ని అనునవి జంతువుల నుండి తయారయ్యే సహజదారాలుకు ఉదాహరణ .
నూలు మెత్తగా, తెల్లగా ఉంటుంది .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
నూలు దారాలు దేని నుండి సేకరిస్తారు – పత్తి మొక్కలు .
పత్తి మొక్కల కాయలనుండి ముడి దారా . తీస్తారు
ముడిదారాలను చరఖా పై వడికి నాణ్యమైన దారాలు చేస్తారు
ఈ దారపు కండెలను మగ్గంపై నేస్తారు. వీటిని నూలు వస్త్రములు అంటారు
నూలు వస్త్రములు చెమటను పీల్చుకుని శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుతాయి
నూలు వస్త్రములు మన వాతావరాణానికి అనుకూలమైనవి
లెనిన్ దుస్తులు ఏ మొక్కల నుండి తయారు చేస్తారు – అవిసె మొక్కలు
జనపనార సంచులు, తాళ్ళు, డిజైనర్ దుస్తులు జనపనార నుండి తయారు చేస్తారు .
పట్టు మృదువైనది, అందమైనది .
పట్టుపురుగు యొక్క గొంగళి పురుగులు మల్టరీ ఆకులను తింటూ కకూన్ గా మారుతుంది
నాణ్యమైన పట్టు తయారు చేయడానికి కకూన్ లను ఉడికిస్తారు
పరిశ్రమలలో రసాయనాల ద్వారా తయారయ్యే వస్త్రలను సింధటిక్ వస్తల లేదా కృత్తిమ వస్తలు అంటారు
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
Ex: పాలీస్టర్, రేయాన్, నైలాన్, టెర్లిన్
గొడుగులు, రెయాన్ కోట్లు జలనిరోధిత గుడ్డతో తయారు చేస్తారు
మనం ధరించే దుస్తులు మన శరీరాన్ని కాపాడడమే కాకుండా మన సంస్కృతిని కూడా ప్రతిబింబిస్తాయి.
కేరళలో మగవాళ్ళు లుంగీ ధరిస్తారు
తమిళనాడులో మగవాళ్ళు చొక్కా, ధోతి ధరిస్తారు
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
రాజస్థాన్ లో మగవాళ్ళు కుర్తా ధరిస్తారు
చలి ప్రదేశాలలో నివసించే ప్రజలు ఉన్నితో తయారైన దుస్తులు ధరిస్తారు
వేడి ప్రదేశాలలో నూలు వస్త్రములు వాడతారు
రంగు దుస్తులను నీడలో ఆరవేయాలి. లేకపోతే అవి రంగును కోల్పోతాయి
గాలిని మనం చూడలేము. కానీ అనుభూతి చెందగలం
వీచే గాలిని పవనం అంటారు
తేలికపాటి పవనాన్ని బ్రీజ్ అంటారు
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
బలమైన పవనాన్ని గేల్ అంటారు
గాలికి బరువు ఉంది. ఒత్తిడి కలిగిస్తుంది స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. శబ్దాలు, వాసనలు మోసుకెళుతుంది .
గాలి జత్తిడి (పీడనం) కారణంగా పువ్వుల పరిమళం మనం ఆస్వాదించగలం
గాలి జత్తిడి (పీడనం) కారణంగా గొట్టాలతో పండ్ల రసాలు తాగగలము .
గాలి జత్తిడి (పీడనం) వలన పవర్ హెడ్ టాంక్ నుండి నీళ్ళు తీసుకోగలుగుతున్నాం .
AP TET 2022 – 5th Class EVS Notes (1,2,3 Lessons) , Best Notes for Home Preparation ,, aptet evs notes , up tet evs notes in telugu pdf, tet evs notes pdf, tet evs notes, ap 3rd class evs new textbook pdf, ap 5th class evs text book pdf
aptet2022, apdsc 2022, ap tet 2021 syllabus, ap dsc 2021 notification, apdsc 2021, ap dsc 2021, ap dsc official website, ap dsc 2021 syllabus, ap dsc 2020 notification, ap tet 2022 syllabus, ap dsc website, ap dsc full form, ap dsc 2020 age limit, ap dsc books, ap tet notification 2021 date, ap dsc books online, aptet 2022 notification, ap dsc qualification, ap dsc jobs, ap dsc age limit 2021, ap tet age limit 2021, ap tet 2022 notification, ap tet 2022, ap dsc 2022, ap dsc vacancies 2021, aptet2022.in, ap tet 2021 exam date, ap dsc 2022 notification, aptet telugu, apdsc telugu, ap tet maths, apdsc maths , apdsc new content , aptet new content, tet dsc best grammer, అలంకారాలు ts and ap tet and dsc best notes, సంధులు ts and ap tet and dsc best notes
AP TET 2022 Class 4 EVS Best notes for Self Preparation
1. కుటుంబం
కుటుంబాలు అన్ని ఒకే విధంగా ఉండవు. కొన్ని కుటుంబాలలో తల్లి, నాన్న , పిల్లలు మాత్రమే ఉంటారు. కొన్ని కుటుంబాలలో పిల్లలతో పాటు తాతయ్య, నాయనమ్మ కలసి జీవిస్తారు
నాన్నకి నాన్న – తాతయ్య
నాన్నకి సోదరుడు – పెదనాన్న
నాన్నకి సోదరి – అత్తయ్య
పెదనాన్న కూతురు — అక్క/ చెల్లి
అత్తకొడుకు – బావ
త్రల్లికి చెందిన కుటుంబ సభ్యులను తల్లి తరుపు కుటుంబ సభ్యులు అంటాం
నాన్నకి చెందిన కుటుంబ సభ్యులను నాన్న తరపు కుటుంబ సభ్యులు అంటారు
తల్లి యొక్క అమ్మనాన్నలను అమ్మమ్మ, తాతయ్య అని పిలుస్తారు
నాన్న యొక్క అమ్మనాన్నలను నాయనమ్మ, తాతయ్యలని పిలుస్తారు.
తల్లికి సోదరుడు – మామయ్య
అత్తలు, మామయ్యలు వారి పిల్లలు మన బంధువులు, వీరందరూ మన కుటుంబంలో భాగం. వీరందరినీ విస్తరించిన కుటుంబం అంటారు
విహహం లేదా పుట్టుక వలన కుటుంబంలో మార్పులు వస్తాయి.
వ్యాపారం, చదువు, ఉద్యోగం, కుటుంబంలో ముఖ్యమైన వ్యక్తుల మరణం వలన కుటుంబాలలో మార్పులు వస్తాయి.
తల్లి, నాన్న పిల్లలతో ఉన్న కుటుంబం — చిన్న కుటుంబం.
తాతయ్య, నాయనమ్మ, పెదనాన్న, అత్త, అక్క / చెల్లి ఉన్న కుటుంబాన్ని ఉమ్మడి కుటుంబం అంటారు.
మద్యపానం ఆరోగ్యానికి హానికరం.
ఆధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మధ్యపానాన్ని దశల వారీగా నిషేధించే చర్యలు తీసుకుంది.
విద్యుత్ ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తూ శారీరక శ్రమను తగ్గించుకుంటున్నాం.
వంశవృక్షం వలన కుటుంబంలోని సభ్యుల మధ్య సంబంధాలు తెలుసుకోవచ్చు
2. హరిత ప్రపంచం
నేలవాతావరణం బట్టి వివిధ ప్రదేశాలలో వివిధ మొక్కలు పెరుగుతాయి.
నివాస స్థలాలు ఆధారంగా మొక్కలు రండు రకాలు
1. నేలపై పెరిగే మొక్కలు
2. నీటిపై పెరిగే మొక్కలు
నేలపై పెరిగే మొక్కలు : –
మరి చెట్టు, రావి, మావిడి, చింత, బ్లాక్ బెరి వంటి వృక్షాలు మైదాన ప్రదేశాలలో పెరుగును
పైన్, ఓక్ వంటి పొడవుగా పెరిగే వృక్షాలు పర్వత ప్రదేశాలలో పెరుగుతాయి.
బ్రహ్మ జెముడు మొక్కలు ఎడారిలో పెరుగుతాయి.
నాగజెముడు మొక్కలు ఎడారి ప్రాంతాలలో పెరుగుతాయి
ఎడారి మొక్కలు వాటి దళసరి కాండాలలో నీటిని నిల్వ చేసుకుంటాయి.
నేలపై పెరిగే మొక్కలను నేల మొక్కలు అంటారు.
నీటి మొక్కలు :- నీటిలో పెరిగే మొక్కలను నీటిమొక్కలు అంటారు.
నీటిపై తేలే మొక్కలకు ఉదాహరణ — డక్ విడ్, గుర్రపుడెక్క .
చెరువు, సరస్సులు అడుగు భాగంలో వేర్లు పాతుకుని ఉండే మొక్కలు – కలువ, తామర .
నీటిలోపల పెరిగే మొక్కలకు ఉదాహరణ — హైడిల్లా, టేప్ గాస్
బురద లేదా చిత్తడి నెలల్లో పెరిగే మొక్కలకు ఉదాహరణ — మడ చెట్లు .
మొక్కను రెండు వ్యవస్థలుగా విడదీయవచ్చు.
1. వేరు వ్యవస్థ
2. ప్రకాండ వ్యవస్థ.
నేలకు పైన పెరిగే మొక్క భాగాన్ని ప్రకాండ వ్యవస్థ అంటారు.
నెలలోపల పెరిగే మొక్క భాగాన్ని వేరు వ్యవస్థ అంటారు.
క్యారట్ అనునది ఆహరాన్ని నిల్వ చేసుకునే ఒక వేరు.
బీట్ రూట్, ముల్లంగి అనునది నెలలోపల పెరిగే వేర్లు.
మొక్కను నేలలో గట్టిగా పట్టి ఉంచి నేలనుండి పోషకాలను గ్రహించేవి — వేర్లు.
మొక్కలలో వేర్లు రెండు రకాలు.
త్రల్లివేరు ఒక బలమైన ప్రధానవేరును కలిగి ఉంటుంది.
త్రల్లి వేరు నేలలోకి లోతుగా చొచ్చుకుపోతుంది.
త్రల్లి వేరుకు అన్నివైపులా సన్నని వేర్లు పెరుగుతాయి.
Ex: వేప, చింత
గ్రుబురు వేర్లు లేదా పీచు వేర్లు గుబురుగా పెరుగుతాయి .
కాండం అడుగుభాగం నుండి అనేక సన్నని చిన్న వేర్లు గుంపు గా పెరుగుతాయి.
Ex: – వరి, జొన్న, మొక్క జొన్న .
మర్రి, వేప, చింత వంటి వృక్షాలలో వేర్లు నేలలోనికి చొచ్చుకుని పోయి ఉంటాయి .
గులాబీ, మల్లె వంటి మొక్కలలో వేర్లు లోతులోనికి పెరగవు.
నీటి మొక్కల వేర్లు మృదువుగా, స్పాంజిలాగా ఉండి తేలడానికి సహకరిస్తాయి.
వేర్లు సాధారణంగా ఏ రంగులో ఉంటాయి — బూడిద.
ఆహారంగా తీసుకునే వేర్లకు ఉదాహరణ — క్యారెట్, బీట్ రూట్, ముల్లంగి
వేసవిలో చల్లదనం కోసం ఉపయోగించే కూల్ మ్యాట్ లో ఉపయోగించే వేరు – వట్టివేర్లు.
దుస్తులు ఉంచే అలమరలో మంచి వాసన కోసం ఉపయోగించే వేర్లు – వట్టివేర్లు
సువాసన తైలాలలోనూ, దోమలను తరిమే పదార్భాలలోనూ ఉపయోగించే వేర్లు – నిమ్మగడ్డివేర్లు
పువ్వు యొక్క రంగురంగుల భాగాన్ని పమంటారు — ఆకర్షక పత్రం.
మందార, వేప, తులసి మొక్కల పుష్పాలు జౌెషధాల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు
గులాబీ, మల్లె, లిల్లీ, లావెండర్ పుష్పాలను సెంట్లు, సౌందర్య తైలాల తయారీలో వాడతారు.
ఆహారంగా తీసుకునే పువ్వుకు ఉదాహరణ — కాలీఫ్లవర్ .
రైతులు విత్తనాలు లేని పండ్లను సంకరీ కరణ పద్దతి సాంకేతికత ద్వారా పండిస్తున్నారు.
ఫలాలలో విటమిన్లు , ఖనిజలవణాలు మనకు అందించే అద్భుత వనరులు.
ప్రత్యేకంగా పండుగనాడు మాత్రమే తయారీ చేయు పదార్థం – ఉగాది పచ్చడి.
AP, తమిళనాడు, కర్నాటకలో ఉగాది పండుగ యొక్క ప్రత్యేక వంటకం — ఉగాది పచ్చడి .
ఉగాది పచ్చడిలో రుచుల సంఖ్య — 6
అవి — తీపి, పులుపు, ఉప్పు, వగరు, కారం, చేదు.
షడ్రచులు జీవితంలో మనకు 6 భావోద్వేగాలను సూచిస్తాయి.
భ్రౌషద విలువలు కలిగి ఉన్న ఫలాలు — నిమ్మ, ఉసిరి.
వెంట్రుకలు శుభ్రపరచుకోవడానికి ఉపయోగించే ఫలాలు — కుంకుడు కాయ, సీకాయ .
మొక్కలు CO2, నీరు, సూర్యరశ్మిని ఉపయోగించుకుని స్వయంగా ఆహారం తయారు చేసుకునే ప్రకియను కిరణజన్య సంయోగ క్రియ అంటారు.
3. మన చుట్టూ ఉండే జంతువులు
పక్షి తలకు ఇరువైపులా రంధ్రాలు ఉంటాయి .
ఆ రంధ్రాలు ఈకలతో కప్పివేయబడి ఉంటాయి
ఈ రంధ్రాలు పక్షులకు వినికిడి కలిగిస్తాయి
జీబ్రా శరీరంపై తెలుపు, నలుపు చారలు చాలా అందంగా ఉన్నాయి
చిరుత శరీరంపై నల్లని మచ్చలు ఉన్నాయి
గొర్రె చర్మంపై ఉన్న దట్టమైన వెంట్రకలను స్వెట్టర్ లు, కోట్ ల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు
జంతువుల చెవులు బయటకు కనిపించి, చర్మం పై వెంటుకలు ఉండే జంతువులు పిల్లలకు జన్మనిస్తాయి. వాటిని శిశోత్సాదకాలనని అంటారు
శిశోత్వాదకాలనే క్షీరదాలు లేదా పాలిచ్చే జంతువులు అంటారు
జంతువు చెవులు బయటకు కనిపించకుండా చర్మంపై వెంట్రుకలు ఉండని జంతువులు గుడ్డు పెట్టి వాటిని పొదిగి పిల్లలకు జన్మనిస్తాయి ఇలాంటి జంతువులను ఆండోత్వ్సాదకాలు అంటారు.
డాల్ఫిన్ లు పిల్లలను కని పాలిచ్చి పెంచుతాయి
జంతువుల నోరు. చలనాంగాలు అవి తీసుకునే ఆహరాన్ని బట్టి నిర్మించబడ్డాయి .
మొక్కలు, మొక్కల నుండి లబించే పదార్ధాలను మాత్రమే ఆహరంగా తీసుకునే జీవులు – శాకాహరులు
శాకాహరులకు పదునైన కోరికే దంతాలు, బలమైన నమిలే దంతాలు ఉంటాయి
శాకాహరులకు ఉదాహరణ :. గేదె, మేక, జింక, గుర్రం
గొంగళిపురుగులకు ఆకులను తినే లక్షణం ఉండని తెలుసుకదా. గొంగళి పురుగు శాకాహరి
ఇతర జంతువుల మాంసాన్ని ఆహరంగా తీసుకునే జంతువులు – మాంసాహరులు
మాంసాహర జంతువులుకు పొడవైన, బలమైన చీల్చే దంతాలు ఉంటాయి
మోదుగ, బాదం, మరిచెట్టు ఆకులతో విస్తరాకులు చేస్తారు.
ప్లాస్టిక్ ప్లేట్లు కవర్ల, సీసాలు ఆహారం నిలువచేయడానికి ఉపయోగిస్తే అందులోని ప్లాస్టిక్ కరిగి ఆహార పదార్థాల ద్వారా మన శరీరంలో ప్రవేశించి మనకు వ్యాధులను కలిగిస్తుంది .
కూరగాయలు, మాంసం , చేపలను అధిక చల్లదనం గల పెట్టెలో నిలువ ఉంచడాన్ని ఫ్రీజింగ్ అంటారు .
కందిపొడి తయారీకి కావలసిన పద్దార్ధాలు — కండిపప్పు, ఉప్పు, జీలకర్ర, ఎండుమిర్చి.
వరి, గోధుమ, పప్పుధాన్యాలు కీటకాలు, బూజుల చేత పాడు చేయబడకుండా ఉండడం కోసం వేప ఆకులను ఎండ బెట్టి నిల్వ ఉంచే సంచులలో వేస్తారు.
టిన్, స్టీల్, అల్యూమినియం డబ్బాలలో నిల్వ ఉంచడం ద్వారా ధాన్యాలను మనం సంరక్షించగలం .
కొడవలి తయారు చేసేవాడు – కంసాలి
నాగలి తయారు చేసే వాడు – వడ్రంగి
6. నీరు
గ్రామాలలోని చెరువులు నీటి వనరులుగా వ్యవసాయానికి తాగడానికి, ఇతర అవసరాలకు ఉపయోగపడతాయి.
యతలవంక చెరువు చిత్తూరు జిల్లా పుంగనూరు మండలంలో నీటి గుంటపల్లి వద్ద కలదు.
కొన్ని చెరువులు కాలువలతో అనుసంధానం చేయబడి ఉంటాయి.
బుక్కపట్నం, ధర్మవరం చెరువులు అనంతపురం జిల్లాలో ఉన్నాయి.
వర్షాకాలంలో నీరు ఒక చెరువు నుండి మరొక చెరువుకు ప్రవహించే వాటికి ఉదాహరణ — బుక్కపట్నం, ధర్మవరం చెరువులు.
నదుల నీటితో చెరువులు నింపడానికి కూడా కాలువలు తవ్వుతారు. ఇటువంటి చెరువులు కృష్ణా , ఉభయగోదావరి జిల్లాలో ఉన్నాయి.
చెరువులు నిర్మాణం వలన భూగర్ధ నీటి మట్టం పెరుగును.
చెరువులోని నీటిని అలాగే తాగితే టైఫాయిడ్ , కలరా, నీళ్ళ విరేచనాలు వంటి వ్యాధులు వస్తాయి .
గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలుకు తాగునీటిని, అందించే బాధ్యత తీసుకునేది – గ్రామ పంచాయతి
చెరువులోని నీటి శుద్ది చేయడంలో కొన్ని దశలుంటాయి
చెరువు నుండి నీరు తెర్పే తోట్టెలలో నింపుతారు. నీటిలోని ఇసుక రేణువులు కిందకు చేరుతాయి.
తరువాత నీటిని వడపోత తోట్టెలోనికి పంపిస్తారు.
వడపోయబడిన నీరు క్లోరినేషన్ తోట్టెలోకి పంపుతారు .
క్లోరినేషన్ చేయబడిన నీరు పెద్దగా ఉండే ఓవర్ హెడ్ టాంక్ లోనికి పంపిస్తారు.
ఓవర్ హెడ్ టాంక్ ల నుండి ఇళ్లకు సరఫరా చేస్తారు.
క్లోరినేషన్ తోట్టెలో నీటిలోని సూక్ష్మ జీవులను చంపడానికి నీటికి బ్లిచింగ్ పౌడర్ కలుపుతారు.
ప్రభుత్వం రైతులతో నీటి వినియోగ దారుల సంఘాల ఏర్పాటు చేసి వారికి చెరువుల నిర్వహణ బాధ్యత ఇచ్చింది .
ఈ సంఘాలవారు కాలువలు, చెరువుల నుండి మొక్కలు, పూడికలు తీయించి పరిశుభ్రంగా ఉంచుతారు. చెరువులోని మట్టి నిక్షేపాలను పొలంలో వేస్తారు. దీనితో చెరువులలో నీటి మట్టం పెరుగుతుంది
నీరు, ఆవిరిగా మారే ప్రకీయను భాష్పీభవనం అంటారు .
సూర్యరశ్మి వలన నీరు, గాలిలోనికి ఆవిరి రూపంలో భాష్పీభవనం చెందును.
ఇదిఘనీభవనం చెంది మేఘాలుగా ఏర్పడతాయి
మేఘాలు చల్లగాలి వలన చల్లబడి చిన్న బిందువులుగా మారతాయి. దీనినే ఘనీభవనం అంటారు
నీటి చుక్కలు మేఘం నుండి కిందకు రావడాన్ని వర్షం అంటారు
నీరు భూమి ఉపరితలం నుండి భాష్పీభవనం చెంది మేఘాలుగా ఏర్పడి, ఆ తరువాత మేఘాలు చల్లబడి భూమిపైకి ఆవిరి వర్షం రూపంలో తిరిగి చేరుతుంది . ఈ నిరంతర ప్రకియనే జలచక్రం అంటారు..
7. వారి సేవలు విలువైనవి
రంగుల వేసేవారిని పెయింటర్ అంటారు .
రంగులు వేయడానికి ఉపయోగించిన పనిముట్లు – బ్రష్
ఒక పనిని సులభంగా చేయడానికి ఉపయోగించే వస్తువును పనిముట్లు అంటారు.
పెయింటర్స్ వాడే బ్రష్ – పెయింటింగ్ బ్రష్.
క్షురకుడు(షేవింగ్) వాడే బ్రష్ – షేవింగ్ బ్రష్
చెప్పులు కుట్టేవాడు వాడే బ్రష్ – షూ పాలిస్ బ్రష్
నైపుణ్యం కలిగి ఉన్న పనుల ద్వారా సంపాదించడాన్ని వృత్తి అంటారు.
రైతులు పారతో నేలను చదును చేయడంతో పాటు, నీరు పారడానికి కావలసిన బోదేలను ఏర్పాటు చేస్తారు.
రైతులు కొడవలితో కోతలు కోస్తారు.
నాగలితో భూమిని దున్నుతారు .
దుస్తుల రూపకర్తను ఏమంటారు – దర్జీ(టైలర్).
ఇంటి నిర్మాణం చెయ్యడానికి మనకు సహాయం చేసే వ్యక్తిని తాపీ మేస్త్రీ అంటారు .
కుండలు తయారు చేయువారు – కమ్మరి.
బెజవాడ విల్సన్ – సామాజిక ఉద్యమకారుడు
పొడి మరుగు దొడ్లలోని మానవ విసర్జితాలను శుభ్రంచేసే పారిశుద్ద్య కార్మికులకు వృత్తి నుండి విముక్తి కలిగించి పునరావాసం కలిగించడానికి కృషి చేసింది – బెజవాడ విల్సన్
మరుగుదొడ్డి శుభ్రం చేసే పారిశుద్ధ్య కార్షికుడి కుమారుడు అదే వృత్తి చేపట్టవలసిన అవసరం లేదు. వారికి స్వేచ్చను సమాన అవకాశాలు ఇవ్వనట్లయితే సామాజిక విభజన పోత్సహించిన వారము అవుతాము అన్నది – బెజవాడ విల్సన్.
పరిశుభ్రత దైవకార్యం లాంటిది అన్నది – మహాత్మాగాంధి.
బట్టలు ఉతికి ఇస్త్రీ చేసేది – చాకలి/ రజికుడు .
బంగారు ఆభరణాలు తయారు చేసేది – కంసాలి .
చెప్పులు కుట్టి, సరిచేసేవాడు — చర్మకారుడు .
విధ్యుత్ పరికరాలను మరమత్తు చేసేది – ఎలక్ట్రీషియన్
నీటి పైపుల, పంపుల నిర్వహణ చేసేది – పంబర్
సామానులు మోయడానికి సహాయపడేది – కూలి (పోర్టర్)
చేపలను పట్టి అమ్మేది – జాలరి
పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచేది – పారిశుద్ద్య కార్మికులు
రైతులకు తగ్గింపు ధరలలో విత్తనాలు, పనిముట్లు అందించేది – వ్యవసాయ అధికారి
రైతులకు విద్యుత్ సరఫరా చేసి సహకరించేది – విద్యుత్ ఇంజనీరు.
రైతులకు భూమిహక్కు పాస్ పుస్తకాలు అందించేది – తహసిల్డారు .
జగదీష్ చంద్రబోస్ 1858 నవంబర్ 30న జన్మించారు
మొక్కల పెరుగుదలను గురించే పరికరం అయిన kreskograph(క్రెస్కోగ్రాఫ్) ని కనుగొన్న శాస్త్ర వేత్త – జగదీష్ చంద్రబోస్ .
8. రవాణా
మనుషులు, వస్తువులు ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి భూ, జల, వాయు మార్గాలలో జరిపే కదలికలను రవాణా అంటారు.
రవాణా వాహనాలకు ఉదాహరణ — సైకిల్, బస్, కారు, రైలు .
మైదాన ప్రాంత రవాణాకు , కొండ ప్రాంత రవాణాకు వ్యత్యాసం ఉంది.
రవాణా వ్యవస్థ అనునది ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది .
మైదాన ప్రాంతాలలో సైకిల్, బైక్, కారు, లారీ, ట్రాక్టర్ , ఎద్దులబండి, జట్కా(టాంగా) లాంటివి రవాణాకు ఉపయోగిస్తారు .
కొండప్రాంతాలలో ప్రజలు కాలిబాటలలో ప్రయాణిస్తారు .
కొండ ప్రాంతాలలో గాడిదలు, గుర్రములు వస్తువుల రవాణాకు ఉపయోగిస్తారు .
విశాఖ పట్టణం జిల్లాలోని అరుకు లోయ కొండ ప్రాంత రవాణాకు ఒక ఉదాహరణ .
ఈ రోజులలో కొన్ని కొండ ప్రంతాలలో రోప్ వే లను ఏర్పాటు చేసుకుని ఏరియల్ కార్లు రవాణాకు ఉపయోగిస్తున్నారు .
అడవులలో శాస్వత రోడ్డు మార్గాలు ఉండవు .
అడవులలో వృద్దులను, రోగులను డోలీలలో మోసుకుని వెళతారు .
ఎడారి ప్రాంతాలలో రవాణా సౌకర్యం చాలా పరిమితంగా ఉంటుంది.
ఎడారిలో ప్రధాన రవాణా సౌకర్యం – ఒంటె.
ఒంటె సునాయాసంగా ఎడారిలో ఎక్కువ దూరం నీరు తాగకుండా ప్రయాణిస్తుంది .
ఒంటెను ఎడారి పీడ అంటారు.
ఒంటె మూపురం వేడిగా ఉన్న ఎడారి ప్రాంతాలలో వారాల పాటు నీరు తాగకుండా జీవించడానికి సహాయపడుతుంది.
ధృవ ప్రాంతాలు వఎల్లప్పుడు మంచుతో కప్పబడి ఉంటాయి .
ధృవ ప్రంతాలలో కుక్కలు లాగే స్తేడ్డ్ బండ్లను రవాణా కొరకు వినియోగిస్తారు .
భారత దేశంలో మంచుతో కప్పబడి ఉన్న పర్వతాలు – హిమాలయ పర్వతాలు .
హిమాలయ పర్వతాలలోని ప్రజలు జడలబరె, డొలీలు లేక స్లేడ్డ్ లను ప్రయాణం కోసం వినియోగిస్తారు.
దాల్ సరస్సు ఎచట కలదు – జమ్మూకాశ్మీర్
దాల్ సరస్సు పై పడవ రవాణా సాధనంగా ఉపయోగిస్తారు .
మన రాష్ట్రంలో కృష్ణా, గోదావరి నదుల మధ్య అనేక లంక గ్రామాలు (ఐలాండ్) లో పట్టీలు ,
పడవలు రవాణా కోసం వినియోగిస్తారు .
అత్యంత వేగంగా ప్రయాణించే రైలు – బూల్లెట్ రైలు .
నీటిపైన వేగంగా ప్రయాణించే కార్ – వాటర్ కార్
గాలిలో ఎగిరేవి – డ్రోన్ లు (dron)
9. సమాచార ప్రసారం
భావాలను అనుభూతులను వ్యక్తంచేయు ప్రకియలను భావప్రసారం అంటారు.
భావప్రసారం 2 రకాలు 1. వ్యక్తిగత భావప్రసారం 2. బహుళ సమాచార ప్రసారం
ఇది వార్తలను, సందేశాలను పంపించడం లేదా తీసుకోవడం ద్వారా జరుగుతుంది
వ్యక్తిగత భావ ప్రసారం కోసం మనం పోస్టల్ సేవలు ఉపయోగిస్తాం.
Why TETDSC.com is a Game-Changer for Telugu Aspirants
1. **Free Practice Exams in Telugu** TETDSC.com is renowned for its extensive collection of free practice exams tailored specifically for Telugu-medium students. These mock tests are designed to simulate the actual TET and DSC exams, helping aspirants get a feel for the question patterns, difficulty levels, and time constraints. By offering these resources in Telugu, the platform ensures that language is no longer a barrier to effective preparation.
2. **Comprehensive Coverage of the Syllabus** The platform covers all the essential subjects and topics required for TET and DSC exams, including: - Child Development and Pedagogy (CDP) - Mathematics - Environmental Studies (EVS) - Telugu Language and Literature - English Language Each practice test is meticulously crafted by subject matter experts to align with the latest exam patterns and syllabi.
3. **Designed for Telugu-Medium Students** Understanding the unique needs of Telugu-medium students, TETDSC.com provides all its resources in simple and easy-to-understand Telugu. This ensures that students can grasp complex concepts without struggling with language barriers.
4. **User-Friendly Interface** Navigating TETDSC.com is a breeze, even for those who are not tech-savvy. The platform’s intuitive design allows users to access practice exams, study materials, and results with just a few clicks.
5. **Regular Updates and New Content** The team behind TETDSC.com is committed to keeping the platform updated with the latest exam trends and patterns. New practice tests and study materials are added regularly, ensuring that aspirants always have access to the most relevant resources.
-How TETDSC.com Helps You Succeed**
1. **Builds Exam Confidence** By taking regular practice tests, students can identify their strengths and weaknesses. This helps them focus on areas that need improvement, ultimately boosting their confidence for the actual exam.
2. **Improves Time Management Skills** One of the biggest challenges in competitive exams is managing time effectively. TETDSC.com’s timed practice tests help students develop the ability to answer questions quickly and accurately.
3. **Accessible Anytime, Anywhere** The platform is accessible on both desktop and mobile devices, allowing students to practice on the go. Whether you’re at home, commuting, or taking a break at work, TETDSC.com is always at your fingertips.
4. **Completely Free of Cost** Unlike many other platforms that charge hefty fees for practice exams, TETDSC.com offers all its resources for free. This makes it an invaluable tool for students from all economic backgrounds.
-What Users Are Saying About TETDSC.com
Thousands of aspirants have already benefited from TETDSC.com’s free practice exams. Here’s what some of them have to say:
- *"TETDSC.com has been a lifesaver for me. The Telugu practice tests helped me understand concepts better and improved my speed and accuracy."* – Rajesh, TET Aspirant - *"I couldn’t afford expensive coaching, but TETDSC.com gave me everything I needed to crack the DSC exam. Thank you!"* – Lakshmi, DSC Aspirant - *"The platform is so easy to use, and the practice tests are just like the real exam. Highly recommended!"* – Srinivas, TET Aspirant
---ap dsc sgt online mock test free -
How to Get Started with TETDSC.com
1. Visit the website: [www.tetdsc.com](http://www.tetdsc.com) 2. Create a free account to access all the resources. 3. Choose your desired practice test or study material. 4. Start practicing and track your progress.
